podróże z Tomaszem
Graciosa: Biała Wyspa!
Urokliwy krajobraz, niskie góry, strome klify i holenderskie młyny
Wyspa Graciosa to najbardziej wysunięta na północ wyspa grupy centralnej, położona jest około 80 km na północny zachód od wyspy Terceira. Z powierzchnią 61 km2 (około 12,5 km długości i 8 km szerokości) Graciosa jest drugą najmniejszą wyspą w całym archipelagu, a także najbardziej płaską i najbardziej suchą (tylko 5% jej powierzchni wznosi się powyżej 300 metrów nad poziom oceanu) i ma tylko kilka naturalnych źródeł. Maksymalna wysokość wyspy wynosząca 402 metry jest na szczycie we wschodniej części kaldery, która jest ogromnym kraterem dominującym w południowo-wschodniej części wyspy.
Wyspa „wdzięczna” – swoją nazwę zapewne zawdzięcza urokliwym, delikatnie pofałdowanym krajobrazom, naznaczonym niewielkimi skupiskami niskich gór, porozrzucanymi wzniesieniami i niewielkimi stożkami wulkanicznymi, z których zdecydowana większość nie osiąga wysokości 100 metrów. W przeciwieństwie do innych wysp, populacja koncentruje się w głębi lądu. Jej przydomek „biała wyspa” wynika prawdopodobnie z faktu, że na południowym wybrzeżu, gdzie zbocze Serra Branca łączy się z morzem, znajdują się czyste skały.
Jednym z ekslibrisów Graciosy są niewątpliwie wiatraki w stylu holenderskim, z charakterystycznymi czerwonymi dachami w kształcie cebuli, uważane za najpiękniejsze na całym archipelagu, zwłaszcza gdy mają rozwinięte żagle – których niestety nie widać zbyt często w dniach dzisiejszych. Stosunkowo niedawno było ich około 30, część z nich została niedawno odrestaurowana, a cztery nadal działają.
Historycznie rzecz biorąc, losy Graciosy zawsze były ściśle powiązane z losami jej sąsiadów, Terceiry, Faial, Pico i São Jorge, ponieważ to właśnie stamtąd w połowie XV wieku odkryto tę wyspę. Zaludnienie rozpoczęło się wkrótce po jej odkryciu, a pierwsi mieszkańcy przybyli z kontynentalnej Portugalii. Dzięki bogactwu gleb i gładkości rzeźby terenu, a także temu, że Graciosa uchroniła się przed klęskami żywiołowymi, szybko rozwinęło się tu rolnictwo, którego głównymi uprawami były zboża i winorośl.

Jak to było w tamtych czasach w zwyczaju, sława i dobrobyt wyspy przyciągnęły wielu korsarzy, a w związku z koniecznością ochrony wybrzeża zbudowano pas obronny, w skład którego wchodziło aż 13 fortyfikacji. Bogactwo gospodarcze wyspy osiągnęło swój szczyt w XVIII wieku, kiedy ataki piratów osłabły, a wyspa stała się głównym producentem zbóż i wina na całym archipelagu. W drugiej połowie XIX wieku los wyspy się odmienił, kiedy filoksera zniszczyła większość winnic, pozbawiając środków utrzymania rodziny utrzymujące się z tej produkcji. Spowodowało to falę emigracji do Stanów Zjednoczonych i Kanady w XX wieku, zmniejszając populację wyspy o połowę.
Obecnie pozostałych 5000 mieszkańców w dalszym ciągu utrzymuje się głównie z rolnictwa, uprawy winorośli i hodowli zwierząt, a produkcja mleka staje się głównym źródłem dochodu wyspy. Siedziba administracji Graciosa zlokalizowana jest w urokliwej wiosce Santa Cruz da Graciosa, gdzie żyje około 1800 mieszkańców. Prawa miejskie otrzymała w 1486 r. w związku z rozwojem gospodarczym wynikającym z wyjątkowej produkcji rolnej.

Wyspa Graciosa nigdy nie podniosła się z recesji spowodowanej upadkiem przemysłu winiarskiego. Nawet po wybudowaniu lotniska w 1981 r. i późniejszej rozbudowie w 2001 r. wszystkie połączenia ze światem zewnętrznym odbywają się przez wyspę Terceira, jej „starszą siostrę”.
Wiejska i zielona Graciosa oferuje przede wszystkim spokojne otoczenie o zdrowej prostocie, idealne dla wszystkich, którzy chcą uciec od gorączkowej codziennej rutyny i znaleźć pełny relaks.
Made on
Tilda